سرمازدگي اورژانس بسيارخطرناک پزشکي

دکتر رحمت سخني از مرکز آموزشي درماني امام خميني (ره) اروميه

 سوختگي بی شک يکي از مهمترين اورژانسهاي رشته پزشکي در تمام دوره هاي بشري بوده ودراين مورد بحثي نيست. ولي غفلت از سرمازدگي هميشه عوارض بسيار شديدي را براي فرد مصدوم ايجاد مينمايدکه از عوارض اورژانس سوختگينه تنها کمترنبوده بلکه به خاطر عدم آشنايي افراد مصدوم واطرافيان خسارتهاي جاني فراوان و غير قابل جبراني را ايجاد مي نمايد.توانايي بدن در مقابله با سرما بسيار کمتر از توان آن براي مقابله با گرما است و در واقع روش اصلي براي گرم نگه داشتن بدن استفاده از لباس و پوشش مناسب است .

علاوه بر اين عواملي است مثل خستگي , تغذيه نامناسب , سابقه بيماري (مرض قند , بيماري قلبي - عروقي يا تنفسي , ...)  , مصرف داروهاي خاص (مثل داروهاي فشارخون , و از همه مهمتر مصرف الکل ) , نامناسب بودن لباس و پوشش فرد و عوامل مختلف ديگري نيز باعث مستعد شدن فرد به کاهش درجه ي حرارت بدن و آسيب هاي ناشي از آن خواهد بود .

عدم تحرک براي مدت طولاني (مثل سربازان داخل سنگر ) به علاوه ي سرد بودن هوا , رطوبت بالا , وزيدن باد و خيس بودن لباس ها نيز باعث مستعد شدن فرد و بروز سريع تر و شديدتر آسيب هاي ناشي از سرما خواهد شد .

 در موارد آسيب هاي ناشي از سرما نيز پيشگيري بر درمان مقدم است و با رعايت اصول مقابله با سرما حتي در بدترين شرايط آب وهواي نيز مي توان از بروز آنها جلوگيري کرد .

 رطوبت هوا به همراه وزش باد باعث از دست رفتن درجه ي حرارت بدن مي گردد . به ويژه هرچه سرعت باد بيشتر باشد , کاهش درجه حرارت بدن سريع تر خواهد بود . وزش باد تند در يک آب و هواي سرد و مرطوب به سرعت باعث کاهش درجه حرارت بدن فرد خواهد شد .

کاهش عمومي درجه حرارت بدن (هيپوترمي يا افت دماي بدن )

در برخي شرايط مانند قرار گرفتن طولاني در معرض آب و هواي بسيارسرد و يا غوطه ور شدن در آب بسيار سرد , بدن توانايي توليد حرارت لازم براي مقابله با سرماي محيطي را ندارد و در نهايت دچار کاهش دماي عمومي بدن مي گردد . به اين حالت اصطلاحاً هيپوترمي گويند . در اين حالت هيپوتالاموس مغز دچار بدکاري مي شود و  بدن قادر به کنترل دماي قسمت مرکزي خود نيست و درجه حرارت حرارت مرکزي بدن از 37 درجه به  کمتر از35درجه سانتي گراد خواهد رسيد . افراد سالخورده و ضعيف بخصوص اگر لاغر , خسته و گرسنه هم باشند مستعد هيپوترمي هستند.

علائم و نشانه ي اين افراد عبارت است از :

الف- ابتدا بدن آنها دچار لرز مي شود .

ب- پوست سرد وخشک مي شود.

ج-  نبض کند مي گردد.

د-  تعداد تنفس بيمار کمتر از حالت طبيعي مي شود .

و- درجه حرارت بدن به 35 درجه يا کمتر مي رسد .

ت- خواب آلودگي ظاهر مي شود که ممکن است به کُما منجر شود .

ي-  ممکن است ايست قلبي رخ دهد .

علايم ديگر عبارتند از :

پوست سرد :  يکي از علائمي که دلالت بر افت دماي بدن و بروز حالت هيپوترمي دارد .(به ويژه سرد بودن پوست شکم )

لرز : از واکنش هاي دفاعي بدن براي گرم کردن خود است و بدن بطور خودکار سعي مي کند تا با افزايش کار عضلات حرارت بيشتري توليد کند و دماي قسمت مرکزي خود را ثابت نگه دارد . اما با پيشرفت آسيب و کاهش بيشتر دماي بدن , اين واکنش دفاعي نيز مختل مي شود .

 گيج و منگ شدن مصدوم و از دست دادن قدرت قضاوت وتصميم گيري و از دست دادن هماهنگي حرکات و فعاليتهاي بدني 

( مصرف الکل باعث تشديد اين حالت مي گردد)

اشکال در تکلم و صحبت کردن  و همچنين سفتي و انقباض عضلاني  از ديگر علائم هيپوترمي مي باشد .

کمک هاي اوليه در درمان سرمازدگي افراد مصدوم :

همانند ساير سوانح , ابتدا ارزيابي صحنه ي حادثه , دور کردن يا پرهيز از خطر و درخواست کمک را فراموش نکنيد .

سپس ارزيابي اوليه مصدوم و انجام مراحل  ABC  (کنترل  راه هوايي , تنفس , ضربان قلب ) و ديگر کمکهاي اوليه ي ضروري در صورت لزوم

انتقال مصدوم به مکان گرم و خشک  و ترجيحاً سربسته (مانند ساختمان , چادر , ماشين , ... )

خارج کردن لباس هاي مرطوب , خيس يا تنگ مصدوم و در صورت امکان پوشاندن لباس خشک به مصدوم و قرار دادن وي در داخل کيسه خواب يا انداختن چند پتوي گرم و خشک بر روي او

هيچگاه بدن مصدوم را با مالش گرم نکنيد و او را نيز تشويق به انجام فعاليتهاي بدني و راه رفتن نکنيد .

بدليل کاهش درجه حرارت بدن و بروز اختلال در سيستم الکتريکي قلب , هر ضربه ي ناگهاني ممکن است منجر به بي نظمي هاي بسيار شديد و کشنده در ضربان قلب فرد گردد . بنابراين حتي براي خارج کردن لباس هاي مصدوم ابتدا آنها را قيچي و سپس از بدن مصدوم خارج کنيد .

نکات بسيارمهم در درمان افراد سرمازده :

در صورتي که فرد هوشيار است و دچار تهوع و استفراغ شديد نيست  مي توانيد , نوشيدني و غذاي گرم به وي بدهيد .

 براي کنترل نبض مصدوم مبتلا به هيپوترمي بايد حدود 30 تا 45 ثانيه صبر کنيد .

 حتي در صورت فقدان هوشياري و ديگر علائم حياتي مثل تنفس و نبض نبايد فرد را مرده قلمداد کرد . هر فرد دچار هيپوترمي بايد حتماً به مراکز درماني منتقل گردد و تحت درمانهاي لازم از جمله گرم کردن بدن قرار گيرد .

 مصرف نوشيدني حاوي الکل و کافئين به هيچ وجه مجاز نيست . به ويژه الکل علاوه بر تسريع در از دست دادن نحرارت بدن , باعث کاهش حس لمس در پوست فرد و همچنين کاهش سطح هوشياري و قدرت قضاوت وي خواهد شد .

http://www.rs272.com

http://forum.pezeshki.info

http://rs1362.blogdoon.com/

http://rs272.persianblog.ir/

http://rs272.blogfa.com/

http://www.sahand272.blogfa.com/

http://www.rs272.parsiblog.com/

WEST AZERBAIJAN  URMIA--Dr.RAHMAT SOKHANI

ناگفته های پزشکان وروزپزشک دیگری

دکتر رحمت سخنی ، دکتر محمد رحیم کاکایی ، دکتر اسعد عثمانی

پزشکان اورژانس مرکز آموزشی درمانی امام خمینی (ره) ارومیه

 اول شهویوربازشاهد سالگرد تولدی دیگر در جامعه ایران اسلامی هستیم.بعبارتی  سالگرد تولدی این بار با نام روز پزشک خواهیم بود . بر همگان آشکار است این قشر از جامعه ، جز زبده ترین و باسوادترین افراد یک جامعه در هر کجای این دنیای پهناور به حساب میایند .ولی انصافا نگرش مسئولین و مردم محترم  شایسته و در خورتوجه شخصیت  این قشر تحصیل کرده که ، مسئول سلامتی جامعه بوده  میباشد ؟!!.آیا قوانین نظام سلامت در کشورمان حامی  پزشکان و خانواده های رنج کشیده ایشان میباشد؟ زمانی که حافظان سلامت خود در رنج بی وصف شبانه روزی بوده و خانواده های آنها هیچ امیدی برای بهبودی وضع معشیتی خودشان و فرزندانشان حتی در آینده دور ندارند آیا میتوانند ضامن و ارتقا دهنده سلامتی جامعه باشند ؟ یک سال سپری گردید آیا مشکلات پزشکان کشورمان بخصوص پزشکان جوان حل گردید ؟آیا نسخه ای که بنام پزشک خانواده  پیچیده شده بود، حلال مسایل بهداشتی درمانی روستائیان عزیز و پزشکان شد یا در این سودا هم روستائیان ضرر کردند و هم پزشکان ؟آیا مسئله بیمه ها و ندادن کارانه های پزشکان در مراکز آموزشی ودرمانی در طی یک سال گذشته رفع گردیده یا باید منتظر گذشت یک سال دیگر باشیم ؟ . مقاله زیر از طرف دوستان  پایگاه اطلاع رسانی سلامت ایرانیان تهیه شده و در اختیار خوانندگان محترم قرار میگیرد :

واقعیت این است که مشکلات پزشکان و خانواده آنان، همان مشکلات سایر مردم است، اما به دلایلی می‌توان در شدت و نوع آن تفاوت‌هایی را مشاهده کرد. دلیل نخست این است که پزشکان رابطه‌ای نزدیک، عمیق و در بسیاری موارد دور از چشم دیگران و رازدارانه دارند و پس از آن نیز این نکته است که مراجعین پزشکان، عموما باوری عمیق و انتظاری بسیار از پزشک خود دارند. مورد سوم هم این است که پزشکان اگر بخواهند سالم و اخلاقی عمل کنند، قادر به دریافت دستمزد و پاداشی که در شأن آنها باشد، نیستند و در چالش و تنگنای دشوار وجدانی و اقتصادی قرار می‌گیرند.

چهارمین نکته هم اینکه پزشکان طی دوره‌های پزشکی در شرایطی پراسترس و ناکارآمد، در واقع برای مقابله با فشارها و بحران‌های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی تربیت نمی‌شوند.

بنابراین در چنین شرایط کاری، ناتوان از مقابله با آن‌ هستند و به اشکال گوناگون مغلوب شده و خسارت می‌بینند. این موارد، مجموعا برجسته‌ترین تفاوت پزشکان با دیگران است که هر یک نیاز به بحث و ارایه طریق جدا دارند.

حال باید دید وقتی پزشکان، به دلیل نوع و شرایط کاری خود در موقعیت‌های خاص و ویژه و عموما پرتنش و سرشار از استرس قرار می‌گیرند، آیا تاثیری از این وضعیت را به خانواده خود نیز منتقل می‌کند یا خیر؟

بدون تردید وقتی به فشارهای بسیار و ناتوانی پزشکان در برخورد با آنها توجه کنیم، به این نتیجه خواهیم رسید که تنش‌ها و صدمه‌ها علاوه بر پزشک، خانواده او را نیز در برمی‌گیرد. در جهان مطالعات مربوط به آسیب‌پذیری پزشکان زیاد است.

در ایران نیز مواردی انجام شده و یا در نشریات پزشکی، بهداشتی و یا نشریات روزانه عمومی به آن پرداخته‌اند.

اما آیا می‌دانید بسیاری از دست‌اندرکاران و به ویژه مسوولان نظام پزشکی و بخش بهداشت معتقدند درباره مشکلات، بحران‌ها، صدمات روانی، سوء مصرف مواد و روابط سوء دیگر پزشکان نباید تحقیق کرد و مطلبی منتشر نمود؛ چرا که یا به آبروی حرفه‌ای پزشکان صدمه می‌زند و یا موجب سوء‌استفاده مخالفان پزشکان می‌شود. این دو نظر گرچه از جهتی درست است، اما مگر می‌شود همچنان در نادانی در این حوزه باقی ماند و سر را همچون کبکان زیر برف فرو برد و شاهد هجمه‌های جاری به پزشکان شد و در جلوی چشم خود، شاهد فراگیری و عمیق‌تر شدن مشکلات عاطفی، خانوادگی، سلامت روانی و شغلی همکاران بود؟ به نظر می‌رسد این سیاست که در مشکلات پزشکان تحقیق نکنید و منتشر ننمایید، در نهایت به نفع مخالفان حرفه پزشکی است. ما می‌توانیم تحقیق بکنیم، ولی آن را هوشمندانه منتشر کنیم؛ ما می‌توانیم تحقیق و تحلیل کنیم که وضع چگونه است و چگونه همه مدیران، برنامه‌ریزان، تصمیم‌گیران و بودجه‌نویسان، حتی یک ریال در جهت تحقیق و تبیین مشکلات وسیع پزشکان، به صورت برنامه‌ریزی شده و هدفدار ارایه نداده‌اند و بنابراین ما برنامه‌ای هم برای کمک به پزشکان در این موارد نداریم.

براساس آنچه گفته شد، می‌توان پیش‌بینی کرد که پزشکان، شرایط و شیوه زندگی خاصی نیز داشته باشند. اگر چه تاکنون مطالعه‌ جامعی درباره شیوه زندگی پزشکان در کشور ما صورت نگرفته است، اما می‌توان گفت که پزشکان و به ویژه پزشکان جوان بیکار، عمومی، پرمشغله و آنهایی که درباره شیوه زندگی اطلاعاتی ندارند، شیوه زندگی بسیار بدی دارند. ورزش، زندگی بدون سیگار، تغذیه سالم، روابط خانوادگی و اجتماعی بارور،حضور در مجامع و محافل دینی و معنوی، پرداختن مستمر به هنر و ادبیات غنی، پرهیز از رانندگی و تنش‌های شهری و گذران بخشی از هفته در طبیعت انتظاری به دور واقعیت از اکثر پزشکان است. شگفت‌ اینکه بیشتر اساتید پزشکان در دانشگاه‌های علوم پزشکی و بیشتر پزشکان موفق در بخش خصوصی، با ندانستن روش‌ها و ارزش‌های شیوه زندگی صحیح و یا اختصاص ندادن پول و وقت، نمی‌توانند سبک زندگی سالمی داشته باشند.

اما برخلاف تصور عامه و گروه زیادی از مردم، باید گفت اثر کار شیفتی، طرح‌های دور از خانواده و محل زندگی و نیز شب کاری، از کم‌ترین عوامل استرس‌زا برای بیشتر پزشکان است. مطالعات روی غیرپزشکان در ایران و پزشکان خارج از کشور نشان داده که پزشکان، استرسورهای گوناگونی دارند. از جمله استرس بیماران بدحال، مشرف به موت و اورژانسی، عمل‌های جراحی سنگین، فشارکاری و انتظارات یا مراجعات‌ بیش از اندازه و در زمان استراحت و غیرموظف، قدرنشناسی و بی‌حرمتی به پزشکان، شکایات و درگیری‌های قضایی، هزینه‌های بالا، بیکاری و تورم و نداشتن محل کار و مراجعه‌کننده و درآمد برای بیشتر پزشکان جوان، کار مداوم و نبود فضاهای اختصاصی تفریحی، ورزشی و خانوادگی برای آنان و بیماری‌های ناتوان کننده و نبود بیمه مکمل برای اکثر آنان، از جمله فشارها و استرس‌های شایع پزشکان است، پیامد همه اینها، بدون تردید فشار و بحران در خانواده خواهد بود.

پزشکان افرادی کلیدی و پرمسوولیت‌اند و به همین دلیل پراسترس هم هستند. اگر مشکلات آنها را پنهان کنیم و در آن تحقیق نکنیم و راه حلی که در شأن آنان است نیابیم، مشکلات دردناک آنان سر از دادگاه‌ها، روزنامه‌ها، اقشار مخالف آنان و رسانه‌های بیگانه خواهد درآورد. یک پیشنهاد کاربردی در این زمینه، پژوهش کردن، هوشمندانه منتشر کردن و به راه حل و درمان رسیدن است، زیرا برای دانستن مشکلات آنها، هیچ کسی محق‌تر از محققان همان حوزه نیست. محقق و تحقیق خوب، به جای صدمه زدن به جایگاه پزشکان موجب ارتقا و اعتلای جایگاه آنان می‌شود و البته لازم است که برای تحقیق خوب، ارزش قایل شد. نتایج آن به مراجع ذیربط به ویژه کمیسیون بهداشت و درمان مجلس منعکس گردد.

سقوط هواپیماهادر اثرتلاطم هوا

انتخاب :دکتر رحمت سخني از مرکز آموزشي درماني امام خميني (ره) اروميه 

 همگان ميدانيم که کشور ما از پر خطرترين کشورها از نظر ترابري چه زميني و چه هوايي در دنياست .متاسفانه آمار قتل عام هاي ناشي از سقوط هواپيماهاي قراضه و قديمي کشورهاي ورشکسته بلوک شرق مثل روسيه و اوکراين نمود اين واقعيت انکار ناپذير است .ضعف ديپلماسي خارجي کشورمان از يک و از طرفي محاصره اقتصادي از طرف کشورهاي قدرتمند جهاني و بي تدبيري مسئولين هواپيمايي کشورمان ما را در آينده نزديک نويد بهبودي در اين امر نميدهد بهر تقدير در اين مقاله در باره يکي از پديده هاي مهم و خطرناک هوا وفضا و از علل سقوط هواپيماها ميپردازيم .در هواشناسي واژه "تلاطم" به حرکات جوي کوچکتر از شارش ميانگين اطلاق مي‌شود ، بنابراين طيف وسيعي از حرکات را در بر مي‌گيرد. تنها طيف کوچکي از تلاطم براي پرواز هواپيما مهم است.

اثرات تلاطم هوا بر هواپيما

واکنش هواپيما به تلاطم AIRCRAFT RESPONSE TO TURBULENCE

واژه Bumpiness را براي توصيف حرکات محسوس هواپيما در اثر تلاطم جوي بکار مي‌بريم. مقياس زماني و مکاني آنها به قدري کوچک است که تصحيح آنها به روشهاي معمولي کنترل ، غير ممکن است. عملا اين ناهماهنگي در پرواز باعث بيشترين اضطراب مسافرين مي‌گردد. يک تعريف کلي‌تر آن حرکات با مقياس بزرگتر را نيز در بر مي‌گيرد که مي‌توان آنها را با تکنيکهاي نوين تا اندازه‌اي کنترل نمود. اين حرکات در مورد توفانهاي تندري و امواج کوهستاني کاملا مهم مي‌باشند. مؤلفه‌هاي اغتشاشي در اندازه‌هاي هواپيما يا کوچکتر از آن مي‌توانند نيروهاي قوي نايکنواخت بر روي سطح هواپيما ايجاد کنند. اين امر مي‌تواند انحراف ، افت و خيز ، پيچش و هرگونه حرکات نامنظم ديگري را ايجاد نمايد.
گاهي اثرات تشديد کننده موجب بروز ارتعاش روي قسمتهاي انعطاف پذير هواپيما مي‌شود. مهمترين واکنش هواپيما به تلاطم جوي همان شتاب عمودي کل بدنه مي‌باشد. ابعاد حرکات در توفان تندري و امواج کوهستاني خيلي بزرگتر از حرکات ناشي از جستهاي حاصل از Bumpiness معمولي است. بنابراين مي‌توان تلاش کرد تا به کمک روشهاي معمولي کنترل با عوارض ناشي از سرعت قائم مقابله نمود. در غير اين صورت به ازاي چنين مواردي کاهش ارتفاع رخ مي‌دهد، جستهاي افقي همراه با تغيير همزمان سرعت هوا موجب شتاب عمودي هواپيما مي‌گردند. دست اندازه هاي معمولي مي توانند ناشي از جستهاي افقي و عمودي باشند. بهر حال جستهاي عمودي خيلي شديدتر عمل مي کنند.
تلاطم در سطوح پايين و مياني معمولا همسانگرد بوده و تنها جستهاي عمودي اهميت دارند. در حالي که ناهمسانگردي همراه با جستهاي قوي افقي گاهي در سطوح بالا بويژه در استراتوسفر رخ مي‌دهد. در اين شرايط تکنيک کاهش سرعت در هواي افت و خيزدار کمتر موثر واقع مي‌شود.

خطرات تلاطم هواپيما THE HAZARDS OF AIRCRAFT TURBULENCE

تلاطم از عمده ترين علل حوادث در هوانوردي مي‌باشد. شدت جست از مهمترين فاکتورها است و مي‌تواند به حدي بزرگ باشد که موجب خسارات بدنه‌اي شود. در پرواز با سرعت کم ، اين امر به ازاي يک جست با سرعت 15 m/sec مي‌تواند مؤثر باشد. ولي براي سرعتهاي عادي شدت باد جستي در حدود 10 m/sec کفايت مي‌کند. بنابراين بايد مواظب بود که از مناطق مستعد بروز تلاطم شديد در ابر و يا در هواي صاف اجتناب نمود.
مخاطرات پرواز در شرايط تلاطي با افزايش غير عادي سرعت يا ارتفاع ، فزوني مي‌گيرد. اين امر مي‌تواند ناشي از خود تلاطم باشد و يا در اثر تلاش خلبان براي ايجاد کنترل يا تثبيت ارتفاع بوجود آيد. گاهي کنترل بيش از حد توصيه نمي‌شود، زيرا خطر نقص بدنه را تشديد مي‌کند. لرزشهايي که از مؤلفه‌هاي کوچک تلاطمي بوجود مي‌آيند، مي‌توانند گاهي عوارض جستهاي موجود را تقويت کنند. در اين شرايط اگر بدنه داراي عيوب نامشهود باشد به شکستن آن متناهي خواهد شد. فرسودگي فلز بدنه اين مشکل را تشديد مي‌کند، بويژه اگر هواپيما براي مدتهاي طولاني در معرض فشار بار ناشي از جستهاي مکرر قرار گرفته باشد.
اگر ابقا کنترل هواپيما خطر آفرين باشد و با از دست دادن کنترل هواپيما اغلب برگشت به ارتفاع مطمئنه پرواز افقي در شرايط متلاطم مشکل مي‌باشد. سرعتهاي عمودي تا 30 m/s نيز در بعضي توفانهاي تندري محتمل است و بدون ترديد حفظ ارتفاع غير ممکن خواهد شد. خوشبختانه شدت جريانات پايين سو در مجاورت سطح زمين کاهش مي‌يابد، ولي تلاش خلبان براي حفظ ارتفاع مي‌تواند وضيت هواپيما را نامطمئن سازد. تلاطم شديد در مرز جريانات عموي باعث از دست دادن کنترل مي‌گردد. تلاطم مسائل ديگري نيز به همراه دارد. مسافران در اثر تلاطم ناگهاني مجروح شده و يا طي يک پرواز افت و خيزدار طولاني متحمل ناملايمات مي‌گردند. خلبانها نيز هنگام نشست يا برخاست در شرايط متلاطم با مشکلاتي مواجه مي‌شوند.

منابع انرژي تلاطمي SOURCES OF TURBULENT ENERGY

انرژي تلاطم جوي از چهار منبع عمده کسب مي‌شود:

1. همرفت
   
2. اصطکاک سطحي
   
3. امواج گراني
   
4. انرژي شارش ميانگين در لايه‌هاي متلاطم

جز در مورد اصطکاک سطحي ، اين مکانيزمها تلاطمي ايجاد مي‌کنند که با توجه به مقياس بزرگشان نمي‌توانند موجب افت و خيز هواپيما شوند. عموما بهم خوردن حرکات اوليه موجب تلاطم هواپيما مي‌گردد. دسته بندي اصلي تلاطم هواپيما را مي‌توان بر حسب اين منابع انرژي توصيف نمود. همرفت قادر است باعث بروز تلاطم در داخل ابر CB يا در زير آن گردد. اصطکاک سطحي مي‌تواند تلاطم سطوح پائين در هواي صاف يا در ابرهاي پائين را ايجاد نمايد. در مجاورت رشته کوهها ، امواج گراني منبع انرژي تلاطمي هستند. تلاطم سطح بالا نيز مشاهده مي‌گردد که انرژي خود را از امواج گراني و همچنين از انرژي ميانگين شارش کسب مي‌کند.
علاوه بر انرژي ارائه شده از منابع طبيعي ، هواپيماهاي چند موتوره غول پيکر با بالهاي بزرگ مي‌توانند پديده‌اي بنام تلاطم دنباله‌اي توليد کنند که شامل ناحيه باريکي در عقب آن مي‌باشد. اين موضوع مي‌تواند خطرات جدي براي هواپيماهاي بزرگ خيلي قوي هستند به ويژه وقتي که از ابزار بلند شدن قوي استفاده مي‌کنند. انرژي اين تلاطمها با وزن بالها نسبت مستقيم و با سرعت نسبت عکس دارد. بنابراين شديدترين پيچکهاي تلاطمي توسط هواپيماهاي پهن بال با حداکثر بارگيري که با سرعت کم حرکت مي‌نمايد ، ايجاد مي‌شود بويژه اگر با تمام نيروي بالا برنده حرکت کنند. اين وضعيت هنگام تقرب براي نشستن يا درست بعد از برخاستن رخ مي‌دهد. البته اين مشکلات زماني مشهود است که يک هواپيماي سبک در بارگير يک هواپيماي بزرگ قرار داشته باشد. پيچکهاي توليد شده با باد منتقل مي‌گردد و با افزايش فاصله از هواپيما به آهستگي از شدت آن کاسته مي‌شود. بنابراين بدترين شرايط زماني بروز مي‌کند که باد عرضي ضعيف بوده يا وجود نداشته باشد.

تلاطم همرفتي CONVECTIVE TURBULENCE

اين دسته از تلاطم هواپيما شامل تمام وضعيتهايي است که در آن گردش عمودي د ر نتيجه ناپايداري هيدروستاتيکي ايجاد مي‌شود. جريانات همرفتي با ابرهاي کومه‌اي همراه بوده که شديدترين آن داخل و زير ابرهاي CB وجود دارد. ابرهاي ديگر نيز داراي فعاليت همرفتي هستند. گاهي ابرهاي کومه‌اي گسترده شده و لايه SC تشکيل مي‌دهند ولي قله‌هاي کومولوس از سطح فوقاني آن نمايان هستند. ناپايداري نهان هواي صعود کننده در جبهه‌ها ، کوهستانها ، ناوه‌ها و غيره نيز به علت آزاد شدن انرژي در ميان ابرهاي لايه‌اي ، با فعاليت همرفتي همراه مي‌باشد. در بعضي موقعيتها ابر آلتوکومولوس برجي تشکيل مي‌شود، در حالي که در ديگر مواقع ابرهاي کومه‌اي در ميان توده‌هاي اصلي ابر قرار مي‌گيرند.
غالبا همرفت در خارج از ابر تلاطم ايجاد مي‌کند. اين امر مي‌تواند همراه با بسته‌هاي حرارتي باشد که روي زمينهاي داغ توسعه مي‌يابد. اين بسته‌هاي حرارتي در صورت وجود رطوبت کافي با تشکيل ابر جوششي همراهي مي‌گردد. عبور هواي سرد از روي سطوح آب گرم به فعاليتهاي همرفتي منتهي مي‌شود. ايجاد تلاطم هواپيما از انرژي همرفتي تابعي از اين حقيقت است که معمولا ناپايداري هيدروستاتيکي ، مولد جريانات صعودي منفرد و قوي مي‌باشد. فرضيه تشکيل ابر کوهها بصورت حباب چنين حرکتي را در مرحله اوليه توصيف مي‌کند. جريانات بالا رونده در ميان ابرهاي کومه‌اي و در زير آنها ايجاد مي‌گردد، ولي حرکات جبراني پايين سوي در ابتدا بخوبي سازماندهي نشده و يا به راحتي قابل تشخيص نيستند.
اگر فعاليت به مرحله CB برسد، سلولهاي فعال همراه با جريانات شديد صعودي و نزولي بخش اعظم ابر را اشغال مي‌نمايد. چينشهاي شديد و اندرکنشها موجب تجزيه جريان به حرکات با مقياسهاي کوچکتر مي‌شوند. اين شرايط خاص مرزهاي جريانات بوده که در آنجا تلاطم جوي منبع مهم تکانهاي هواپيما مي‌باشد. در نتيجه شديدترين تلاطم در فعاليت همرفتي غالبا در مکان و همچنين در زمان متمرکز مي‌شود. شديد بودن تلاطم در فعاليتهاي همرفتي ، خطر عمده‌اي براي هوانوردي است.

تلاطم و هواپيماي فوق صوت TURBULENCE AND SUPRSONIC AIRCRAFT

شدت و فراواني تلاطم در سرعتها و ارتفاعاتي که هواپيماهاي فوق صوت عمل مي‌کنند نيز مسائل و مشکلاتي ايجاد مي‌نمايد. قبلا اشاره شد که هواپيما نسبت به بعضي از فرکانسهاي طيف تلاطم داراي حساسيت مي‌باشد. بنابراين شدت تلاطم براي يک هواپيما با توجه به ساختار ، وزن و سرعت آن مي‌تواند متفاوت از مورد مواجه شده توسط هواپيماي ديگر باشد. آشفتگيها با طول موج کوتاه مي‌تواند نيروي بالابر هواپيما را کم کند، بدون آنکه اثر نابهنجاري روي حرکان بدنه آن داشته باشد. آشفتگي با طول موج بلند حرکت بدنه بطور يکنواخت مي‌شود از اين رو فشارهاي غير قابل تحمل ساختاري ايجاد نمي‌کند. دو حالت طيفي از طول موجها قرار دارند که موجب پيچش و پرتاب هواپيما شده و احتمال صدمات بدنه‌اي را افزايش مي‌دهند. آمار معتبري از عمليات در ارتفاعات مافوق صوت در سطح جهان در دسترس نيست. در عين حال شواهد موجود نشان مي‌دهند که اثرات تلاطم با ارتفاع در بالاي تروپوپاز کاهش مي‌يابد بدون اينکه قابل صرفنظر کردن باشند. همچنين مشخص شده که CAT در سطوح پايين استراتوسفر براي پروازهاي مافوق صوت وجود دارد.
گاهي نفوذ اتفاقي ولي همه ابر CB به درون تروپوپاز در ارتفاع 18 کيلومتري و بالاتر نيز رخ مي‌دهد. تلاطم ناشي از ابرهاي کومه‌اي قابل اجتناب هستند، ولي براي CAT که بسادگي طريق رادار و نقشه‌هاي سينوپتيکي قابل آشکارسازي نبوده اين عمل مشکل مي‌باشد. همچنين بايد توجه نمود که تلاطم حاصل از ابر CB مي‌تواند چندين کيلومتر در بالا و اطراف ابر گسترش يابد. در نتيجه لازم است که در طرح پرواز SST بدان توجه نمود. تلاطم در هواي صاف و در ابر بر روي پروازهاي SST با سرعتهاي زير صوت در تروپوسفر يا در کانالهاي شتاب گرفتن در مرحله انتقال به سرعت فوق صوت ، مؤثر مي‌باشد. پرواز روي رشته کوهها نيز مشکل ساز است، زيرا CAT در اين مناطق بيش از ساير جاها رخ مي‌دهد. اثرات اين امواج کوهستان حتي تا سطوح پرواز عمليات فوق صوت در لايه‌هاي پايين استراتوسفر گسترش مي‌يابد. در سطوح فوق صوت ، بويژه در مناطق همگرايي بين شاخه‌هاي مجزاي جريانات ، يک ارتباط بين CAT و جت استريم قطبي شبانگاهي تعيين شده است.
کلا مي‌توان گفت که شرايط ايجاد کننده CAT عبارت از امواج کوهستان ، چينش قائم قوي باد ، کوچک بودن عدد ريچارسون ، جت استريم قوي ، مي‌باشد. از اين رو پيش بيني مشکل مي‌شود، ولي سعي شده تا ادواتي توليد شوند که حين پرواز بتوانند پارامترهاي شاخص تقرب به منطقه CAT را اندازه گيري کنند. تيم کار نيز از ارزش بالايي برخوردار نيست، زير پرواز خيلي سريع ، زمان اجراي تاکتيکهاي گريز را محدود مي‌سازد. گاهي بايد به پيش بيني‌ها براي پرواز فوق کاملا اعتماد نمود. از نظر پروازهاي کوتاه مدت SST اگر ديدبانيهاي داراي پوس کافي باشند، اعتماد کاملا مؤثر مي‌باشد. نصب شتاب سنج روي هواپيما و گزارش خودکار اطلاعات به ساير پروازهاي SST و به ايستگاههاي زميني مي‌تواند به پروازهاي بعدي کمک نمايد. از نقطه نظر پيش بيني ، اطلاعات مشروح بيشتر در مورد پايداري و چينش باد مفيد واقع مي‌شود. روش موجود در پردازش داده‌هاي جو بالا ، توانايي آشکارسازي لايه‌هاي نازک با لاپستريت عميق و همچنين مشخص کردن چينش عمودي و قوي باد افقي را ندارد. اين ناحيه‌ها مستعد تلاطم هواپيما مي‌باشند. تلاطم يکي از خطراتي است که در پرواز بروز مي‌نمايد

http://www.rs272.com

http://sahand27215.parsiblog.com

http://rs1362.blogdoon.com/

http://rs272.persianblog.ir/

http://rs272.blogfa.com/

http://www.sahand272.blogfa.com/

http://www.rs272.parsiblog.com/

WEST AZERBAIJAN  URMIA--Dr.RAHMAT SOKHANI