علم پزشکی آندرولوژی چیست ؟ Andrology

 نوشته :   دکتر هومن صدری اردکانی

دکتر رحمت سخنی از مرکز آموزشی درمانی امام خمینی (ره) ارومیه

«آندرولوژی» به عنوان شاخه‌ای از علم پزشكی شناخته می‌شود كه مرتبط با عملكرد تولید‌مثلی مردان است، اعم از حالات فیزیولوژیك و یا پاتولوژیك (آیین‌نامه آكادمی اروپایی آندرولوژی – سال 1992).

با در نظر گرفتن این مفهوم زیست – اجتماعی كه تولید مثل وظیفه اصلی حیات است و عضو مستقلی از بدن به آن اختصاص داده شده، «آندرولوژی» گستره پهناوری را به خود اختصاص داده است.

در معنای دقیق، آندرولوژی به عنوان دانش و مهارت عملی مربوط به فعالیت‌های تولیدمثل مردان و اختلالات آن شناخته می‌شود.

عناوین اصلی مورد بحث در آندرولوژی عبارتنداز:

• ناباروری
• هیپوگنادیسم (با یا بدون ارتباط با میل جنسی)
• روش‌های جلوگیری از بارداری مردانه
• اختلالات نعوظی
• پیری مردانگی(Male Senescence)

عموما و بر مبنای تعریف سازمان بهداشت جهانی (WHO)، آندرولوژی به بهداشت  تولیدمثلی مردان-Male Reproductive Health می‌پردازد.

هرشخص غیر حرفه ای می‌داند كه هر مرد و زنی نیازمند فرزند‌آوری هستند. با این وجود، ضرورتی ندارد كه یك زوج نازا بدانند كه اختلال در مرد است، یا زن ویا هردو. بنابراین معقول‌ترین كار برای زوج‌ها این است كه به پزشكی در رشته‌ای مراجعه كنند كه بطور همه‌جانبه به مشكلات ناباروری می‌پردازد.

این مهم نیست كه این دیدگاه با چه منطقی به بیماران منتقل شود، علم طب آشكارا راه حل مناسبی پیشنهاد كرده است.

اغلب هر یك از زوج نابارور بطور منفرد، با پزشكی از رشته‌های مختلف، به منظور تشخیص و درمان مشورت می‌كنند.برای زن، نسبتا ساده است كه پزشك كارآمدی پیدا كند، چرا كه تخصص « بیماری‌های زنان-Gynecology »، زمینه كاملا شناخته شده‌ای در علم طب است.

در حالیكه برای مرد مبتلا بسیار سخت‌تر است و ابتدا به ساكن نمی‌داند به چه كسی مراجعه كند.در ابتدا با پزشك خانواده یا پزشك مراقبت‌های بهداشتی اولیه  مشورت می‌كنند، ۲۵ ٪ به متخصص زنان همسرشان مراجعه می‌كنند و بقیه با یك اورولوژیست (و در آلمان، همچنین، درماتولوژیست- متخصص پوست) و شاید اندوكراینولوژیست(متخصص غددداخلی) مشورت می‌كنند.

آندرولوژی در تعداد معدودی از كشورها بعنوان یك رشته مجزا فعال است. در فرانسه و ایتالیا، آندرولوژی، رشته تخصصی است كه در چارچوب اندوكراینولوژی قرار گرفته است، علاوه بر آن در مصر و اندونزی نیز بعنوان یك رشته تخصصی در نظر گرفته شده است. در كشورهای دیگر، آندرولوژی رشته‌ای نیست كه بیماران با آن آشنا باشند.

در آلمان، علاوه بر اورولوژیست‌ها، اندوكراینولوژیست‌ها و متخصصین زنان، درماتولوژیست‌ها نیز بر مبنای این سابقه تاریخی كه عمده ناباروری‌ها به علت بیماری‌های مقاربتی بوده – وضعیتی كه همچنان در جنوب صحرای كبیر آفریقا وجود دارد – بیماران ناباروری را ویزیت می‌كنند.

هدف بهبود آموزش پزشكی در محدوده بهداشت باروری مردان، توسط آكادمی اروپایی آندرولوژی با بیش از ۱۵ مركز در سطح اروپا دنبال شده است.

از نقطه نظر زوج مبتلا، «طب تولید مثل»، تخصص بین رشته‌ای است كه راه حل ارائه می‌كند. البته چنین خدماتی در تعداد كمی از دانشگاه‌ها یا مراكز مستقل در دسترس می‌باشد.

با این حال، بررسی زوج نازا تنها توسط یك فرد نادراست، بلكه معمولا یك تیم بین رشته‌ای شامل یك آندرولوژیست ، یك متخصص زنان و جنین شناس جهت ارائه طب تولید مثل همكاری می‌كنند.

سازمان بهداشت جهانی (WHO) در تعریف خود از بهداشت تولید مثل، به مفهوم عاری بودن زن و مرد از بیماری‌ها و اختلالات عملكرد تولیدمثل، زوج را بعنوان یك مجموعه و یك پیكر در نظر می‌گیرد. سازمان بهداشت جهانی معتقداست «تولید مثل» می‌باید به عنوان بخشی از سلامت اجتماعی، روانی و جسمی هر جامعه در نظر گرفته شود. این در حالی است كه WHO در برنامه‌های خود در زمینه تعیین تعداد فرزندان توسط زوج، فرض را به این دارد كه هر دو آنها، آزادانه به روش‌های جلوگیری از بارداری معتبر و مورد اعتماد دسترسی دارند.

برنامه‌های تحقیقاتی WHO در زمینه‌ تولید مثل انسان هم زن وهم مرد را مورد توجه قرارداده است (1998-1994) در حالی كه در سال‌های قبل بررسی فعالیت تولیدمثل زنان بیشتر مورد توجه بوده، مطالعات اخیر برروی باروری مردان، تعادلی در این زمینه ایجاد كرده‌است. در سطح بین المللی نیز تلاش‌های اولیه‌ای در جهت ایجاد «طب تولید مثل» صورت پذیرفته است.

علاوه براین، آندرولوژی در برگیرنده جنبه‌های معینی از فعالیت تولید مثلی مردان است كه تعداد زیادی از آنها بدون دسترسی به همسر (زن) قابل درمان است، مثلاٌ: 

• درمان جایگزینی در هیپوگنادیسم
• نمو بلوغی تاخیر یافته
• اختلال نعوظ
• روش‌های جلوگیری و سالخوردگی مردانه و ...

از این رو، علاوه بر علم بیماری‌های زنان، توجه به بخشی از طب تولیدمثلی كه مربوط به مردان است، یعنی آندرولوژی، اجتناب ناپذیر است. گسترش «تخصص بیماریهای زنان» و «آندرولوژی» به عنوان زمینه‌های مجزا، فواید و محاسن زیادی دارد، اگرچه نباید فراموش كرد كه هر دو تخصص می‌باید در ارائه خدمات به زوج نابارور مشاركت نزدیكی در قالب یك مركز «طب تولید مثل» داشته باشند.

در كشور آلمان بر مبنای آیین‌نامه‌های موجود، حضور آندرولوژیست در بخشی از هر مركز طب تولید مثل، بویژه در زمان انجام درمان ضروری است و یكی از سه پزشك تیم درمان می‌باید یك آندرولوژیست باشد،در ایران نیز بر مبنای آیین نامه مراکز درمان ناباروری-مصوب وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی- چنین شرطی وجود دارد.

http://www.rs272.com/

http://andrologyiran.blogfa.com

http://rs1362.blogdoon.com/

http://rs272.persianblog.ir/

http://www.sahand272.blogfa.com/

http://www.rs272.parsiblog.com/

WEST AZERBAIJAN  URMIA--Dr.RAHMAT SOKHANI